วันมาฆบูชา เป็นวันสำคัญทางพุทธศาสนาวันหนึ่ง  มาฆบูชา เป็นคำย่อของ "มาฆปุรณมีบูชา" แปลว่า การบูชาพระในวันเพ็ญเดือน 3  สาเหตุที่บูชาพระในวันนี้ เพราะถือเป็นวันจาตุรงคสันนิบาต คือ เป็นวันที่เกิดเหตุมหัศจรรย์พร้อมกัน 4 ประการ คือ

(1)    พระสงฆ์จำนวน 1,250 รูป มาประชุมพร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย

(2)    พระสงฆ์ทั้งหมดเป็นพระอรหันต์

(3)    พระสงฆ์ทั้งหมดเป็นผู้ได้รับการอุปสมบทโดยตรงจากพระพุทธเจ้า

(4)    วันนั้นเป็นวันเพ็ญเดือนมาฆะ (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3)

ในวันนั้น พระพุทธเจ้าได้แสดงโอวาทปาติโมกข์ ประกาศหลักการ อุดมการณ์ และวิธีปฏิบัติทางพุทธศาสนา ซึ่งมีใจความโดยย่อ ดังนี้

หลักการ คือ ละความชั่ว ทำความดี ทำจิตใจให้ผ่องใส

อุดมการณ์ คือ (ก) ความอดทนอดกลั้น ไม่ทำบาปทั้งกาย วาจา ใจ   (ข) ความไม่เบียดเบียน ไม่ทำร้าย รบกวน หรือเบียดเบียนผู้อื่น  (ค) ความสงบ ให้สงบทั้งกาย วาใจ ใจ  และ  (ง) นิพพาน หรือการดับทุกข์

วิธีปฏิบัติ คือ วิธีการปฏิบัติตนเพื่อให้เป็นไปตามหลักการและบรรลุอุดมการณ์ข้างต้น ได้แก่  “ไม่ว่าร้าย” (ไม่กล่าวให้ร้ายหรือ กล่าวโจมตีใคร)  “ไม่ทำร้าย” (ไม่เบียดเบียนผู้อื่น)  “สำรวม” ในปาติโมกข์ (เคารพระเบียบวินัย กฎ กติกา กฎหมาย รวมทั้งขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีของสังคม) “รู้จักประมาณ”  (รู้จักความพอดีในการบริโภคอาหาร หรือการใช้สอยสิ่งต่าง ๆ)  “อยู่ในที่สงัด” (สถานที่สงบมีสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม)  และ “ฝึกจิตให้สงบ” (ฝึกชำระจิตให้สงบ เพื่อให้มีสมาธิและปัญญา)

ในโอกาสวันสำคัญทางพุทธศาสนานี้ สนร.ขอเชิญชวนให้พวกเราทุกหมู่เหล่า ทุกศาสนา หยุดและหันกลับมามองกลับเข้าไปในตัวตนในจิตใจของเราว่า เราทำตามคำสอนได้มากน้อยเพียงใด และถือเอาวันนี้เป็นวันตั้งจิตปฏิญาณตนว่า เราจะทำให้ได้มากขึ้น ๆ ไปอีก

วิสูตร  ประสิทธิ์ศิริวงศ์

17 ก.พ.2548