วันนี้ (11 พฤษภาคม 2548) เป็นวันพืชมงคล  เป็นวันหยุดราชการของเมืองไทย แต่ส่วนราชการไทยในสหรัฐฯ รวมทั้ง สนร. ยังคงเปิดทำการครับ

พวกเราคงทราบทั่วกันแล้วว่า วันพืชมงคล เป็น “วันพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคลแรกนาขวัญ”  เพื่อความเป็นสิริมงคลและบำรุงขวัญเกษตรกร   วันนี้มีการประกอบพิธีกรรม 2 พิธี คือ “พิธีพืชมงคล” และ “พิธีแรกนาขวัญ” (ดูรายละเอียดใน http://www.lib.ru.ac.th/journal/phauchmongkol.html)

พิธีพืชมงคล เป็นพิธีทำขวัญพืชพันธุ์ธัญญาหาร ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงอธิษฐานเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของพืชพันธุ์ธัญญาหารในประเทศไทย  เมล็ดพืชพันธุ์ต่างๆ ที่ใช้ในพิธี ได้แก่ ข้าวเปลือกเจ้า ข้าวเหนียว ข้าวฟ่าง ข้าวโพด ถั่ว งา เผือก มัน เป็นต้น พิธีนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะให้เมล็ดพันธุ์เหล่านั้น ปราศจากโรคภัย และให้อุดมสมบูรณ์เจริญงอกงามดี

ส่วนพิธีแรกนาขวัญเ ป็นพิธีเริ่มต้นการไถ่นาเพื่อหว่านเมล็ดข้าว มีจุดหมายที่จะประกาศให้ทราบทั่วกันว่า บัดนี้เข้าฤดูฝน ฤดูกาลแห่งการทำนา และเพาะปลูกได้เริ่มขึ้นแล้ว  ในทำนองเดียวกับที่กรุงวอชิงตัน ดีซี มีพิธีเฉลิมฉลอง Cherry Blossom ในเดือนเมษายนของทุกปี เพื่อเป็นการประกาศว่า ฤดูใบไม้ผลิได้มาถึงแล้ว

นอกจากวันนี้จะเป็นวันพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคลแรกนาขวัญแล้ว ราชการยังกำหนดให้วันนี้เป็น “วันเกษตรกร” ด้วย

แม้ว่าขนาดเศรษฐกิจภาคการเกษตรไทยจะลดลงเรื่อย ๆ เมื่อเทียบกับ 50 ปีเศษที่ผ่านมา (สัดส่วนของ GDP ภาคการเกษตรในปี 2494 เท่ากับ 45% ขณะที่ในปี 2546 เท่ากับ 9.2% - สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, Gross Domestic Products 1951-1996 Constant at 1988 Price และ ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ไตรมาสที่ 4/2547) แต่จำนวนการจ้างงานภาคการเกษตร ยังคงสูงถึง 41% (สำนักงานสถิติแห่งชาติ, สรุปผลที่สำคัญการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร พ.ศ. 2546)  ดังนั้น ภาคการเกษตรจึงยังคงความสำคัญในฐานะแหล่งการจ้างงาน  โดยเฉพาะเป็นแหล่งแก้ปัญหาการว่างงานยามเมื่อเกิดวิกฤตเศรษฐกิจที่ดีที่สุด

วันนี้จึงเป็นวันที่แสดงความระลึกถึงความสำคัญของภาคเกษตรกรรมต่อเศรษฐกิจไทย และความสำคัญของเกษตรกร ซึ่งเป็นกระดูกสันหลังของชาติ อีกทั้งยังเป็นการแสดงออกถึงวัฒนธรรมประเพณีไทยที่มีมาแต่โบราณด้วย

วิสูตร  ประสิทธิ์ศิริวงศ์
11 พ.ค. 48