พวกเราเหล่านักเรียนทุนรัฐบาล เป็น ผู้อาสา “สมัคร” เพื่อรับทุนรัฐบาล และอาสา “สมัคร” เพื่อเป็นข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐหลังสำเร็จการศึกษา   ไม่มีใครบังคับ ไม่มีใครถูกบังคับให้รับทุน  ทุกคนอาสา “สมัคร” ด้วยตนเอง   ดังนั้น เพื่อให้เข้าใจในจิตวิญญาณของอาสาสมัคร  สนร.จึงขอนำบทความ “อาสาสมัคร” ของพระวิเทศธรรมรังษี มาเผยแพร่ให้ทราบทั่วกัน

อาสาสมัคร *

พอเอ่ยถึงคำว่า “อาสาสมัคร” ผู้ที่มีความรักงานอาสาทั้งหลายก็คงจะเข้าใจกันดีว่า หมายถึง อะไร   ในสังคมชาวพุทธ พระพุทธเจ้าของเรา พระองค์ทรงเป็นต้นตำราของงานด้านอาสาสมัคร   พระพุทธองค์ทรงเป็นยอดนักอาสาสมัครพระองค์แรกในโลก  ตลอดระยะเวลา ๔๕ พรรษา ที่พระองค์เสด็จออกประกาศพระศาสนาเพื่อปลดเปลื้องปัญหาและความทุกข์ของประชาชนชาวโลกนั้น   พระองค์ไม่ทรงหวังอะไรเป็นเครื่องตอบแทนเลย  พระองค์ทรงพอพระทัยในการทำงาน เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสงบสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย   นี่คือน้ำพระทัยของพระองค์ที่ทรงมีพระมหากรุณาต่อสรรพสัตว์ไม่เลือกหน้า  ไม่ว่าเขาเหล่านั้นจะเป็นญาติ เป็นมิตร เป็นศิษย์ เป็นศัตรูอะไรก็ตาม  พระองค์ทรงมีพระมหากรุณาแก่เขาเหล่านั้นเสมอเหมือนกันหมด

ข้อสำคัญอย่างหนึ่งซึ่งบรรดาอาสาสมัครทั้งหลายจะต้องฝึกฝนให้ได้ นั่นก็คือ วิญญาณของความเป็น “อาสาสมัคร”  นักอาสาสมัครที่ดีจะต้องมีความรักในงานที่ตนจะทำ มีความเสียสละและมีความอดทนสูง มุ่งอย่างเดียวคือความสำเร็จของงานที่ตนอาสาเข้าไปทำ  จำกันไว้ให้ดี (รักงาน เสียสละ อดทน)  อีกประการหนึ่งของอาสาสมัครทั้งหลาย   อย่าประพฤติตนเป็น “อาสาอยากได้” แต่ให้ประพฤติตนเป็น “อาสาอยากทำ”

ประการสำคัญ นักอาสาสมัครที่ดีนั้น ตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาจะต้องประกอบด้วยลักษณะดังนี้

๑.      ประพฤติตนเป็นคนน่ารัก มีระเบียบวินัยดี

๒.    ประพฤติตนเป็นคนน่าเคารพยำเกรง เพราะหนักแน่นในธรรม

๓.    ประพฤติตนเป็นคนน่าชื่นชม น่าประทับใจ เพราะไม่มีความลำเอียง

๔.    ประพฤติตนเป็นคนอดทนต่อคำวิพากษ์วิจารณ์ของคนอื่นได้

น่ารัก น่าเคารพยำเกรง น่าประทับใจ น่าเลื่อมใส และอดทนต่อคำวิพากษ์วิจารณ์ต่าง ๆ ได้ นี่คือวิญญาณของ “อาสาสมัคร” ตามหลักของพระพุทธศาสนา  ถ้ารักจะเป็นอาสาสมัครที่ดี ก็ต้องยึดหลักทั้ง ๔ ข้อนี้เป็นเรือนใจ

* คัดลอกจาก ๘๐ เรื่อง ๘๐ ปี ชีวานันทะ, อาสาสมัคร, (Mahachulalongkornrajavidyalaya Press: Bangkok 2548)